Bij Ithaka draait het niet om presteren, maar om plezier. Antoinette vertelt hoe ze na een zware periode een plek vond waar ze kan spelen, ontspannen én vooral… heel veel lachen. “Je bent hier helemaal in het moment. Alles daarbuiten verdwijnt even.”
Na de repetitie van improvisatietheatergroep Ithaka komt Antoinette breed lachend naar buiten. “O, dat was zó leuk. Echt hilarisch! Maar eerlijk… het is eigenlijk áltijd leuk. We lachen hier zoveel. Dat ontspant, dat lucht op. En ja, heel soms wordt er ook gehuild, dat mag ook. Maar meestal is het gewoon lekker spelen.”
Ithaka staat voor Improvisatie Theater bij Kanker Amersfoort en betekent ‘veilige haven’. “En dat ís het ook,” vertelt Antoinette. “We zijn een groep doorleefde mensen, iedereen met z’n eigen bagage. Misschien maakt dat het contact juist zo warm. Maar het mooie is: tijdens het spelen gaat het nooit over ziekte. Het is gewoon lekker improviseren, verzinnen, lachen. En dát is zo fijn.”
Na een intensieve periode van behandelingen zag Antoinette in het ziekenhuis een poster van het Toon Hermans Huis. “Toen dacht ik: laat ik daar eens kijken wat ze doen. Ik ging een beetje ‘shoppen’, zoals ik het noem.”
Eerst probeerde ze een breiclub. “Maar dat was niks voor mij. Er was één andere deelnemer en een begeleidster, en voor ik het wist lag haar hele doopceel op tafel. Dat kwam veel te dichtbij. Ik dacht: dit zoek ik dus niet. Ik wilde lucht, geen zwaarte.”
En toen zag ze in de hal een poster over improvisatietheater. “Ik dacht: dát lijkt me leuk! Ik had nog nooit toneel gespeeld, maar het bleek een schot in de roos. Vanaf het eerste moment voelde ik me thuis. Je hoeft hier niet ‘goed’ te zijn. Iedereen heeft z’n eigen manier van spelen. Ik heb wel eens tegen een ander gezegd; je mag hier gewoon niet goed zijn — dat geeft zóveel vrijheid.”
Improviseren betekent: spelen zonder script, soms alleen met een simpele afspraak over de relaties tussen de rollen. “Je weet van tevoren niet wat er gaat gebeuren. Dat is juist heerlijk. Soms bedenk ik supersnel ideeën — ik heb een ‘rare hersenwerking’, zeg ik dan altijd lachend — maar anderen pakken juist de tijd. Daar leer ik van. Stiltes kunnen juist zó sterk zijn.”
De docenten spelen een grote rol. “We hebben echt geboft met onze begeleiders. Ze creëren een veilige sfeer en geven handige tips. Manon zei laatst nog: incasseren in plaats van blokkeren — dat neem ik mee. Maar er is nooit prestatiedruk. Het gaat niet om goed of fout, het gaat om plezier.”
Elke repetitie is anders. “Vandaag hadden we een scène in een chic restaurant. Een moeder, een puberende dochter en een stuntelige ober. Halverwege bleek dat de moeder een relatie had met het ex-vriendje van haar dochter. Ik als kijker dacht: dat zal toch niet…? En toen wás het dus zo. Iedereen lag dubbel!”
En ja, soms lachen de spelers zelf nét zo hard mee. “Ik ook hoor — ik moet vaak veel te hard lachen.”
Antoinette merkt dat ze zichzelf verrast. “Ik ben vaak snel, hup, meteen een idee. Maar ik heb hier geleerd dat stilte soms veel krachtiger is. Een keer speelde ik een psycholoog en besloot ik niks te zeggen. Alleen maar kijken. Nou, de ander begon steeds sneller en meer te praten en het werd zó grappig. Dat had ik nooit zelf bedacht.”
Ook buiten de repetities is er verbinding. “We koken wel eens samen, houden spelletjesavonden, anderen gaan wandelen, of naar de film/theatervoorstelling. Er ontstaan vriendschappen, maar niks is verplicht. Dat maakt het juist zo ontspannen.”
Improvisatietheater heeft Antoinette veel gebracht. “Het is geen therapie, maar het doet wél iets met je. Het geeft ontspanning, plezier, lucht. En vooral: ik lach hier. Toen ik ooit naar Amersfoort verhuisde, bedacht ik me ineens: ik heb al tijden geen slappe lach gehad. Hier heb ik die teruggevonden. En lachen… lachen is zó belangrijk. Het is goud waard.”]