DSC_8504.jpg

Conferentie Cultuuronderwijs - Deelsessies en sprekers ronde 2

16.50 - 17.50 uur - Deelsessies ronde II 

9 | De kracht van tekst en beeld
Door: Tjitske Jansen

Hoe maak je leerlingen warm voor literatuur, hoe betrek je ze echt bij literatuur? Tjitske Jansen heeft de gouden formule gevonden door leerlingen zelf aan een literaire tekst te laten werken en hier vervolgens heel ambachtelijk op in te gaan. In deze workshop kun je deze werkwijze zelf ervaren.

Als deelnemer krijg je eind oktober een schrijfopdracht toegestuurd en werk je aan een korte tekst. Een tekst over je vader of moeder. Laten we stellen dat één van de voordelen van je vader en moeder is, dat je veel van ze weet en ze goed kent. Of hebt gekend. Van bij het ontbijt, van de manier waarop ze je vroeger naar bed brachten of de manier waarop ze dat niet deden; je bent op de hoogte van hun eigenaardigheden, je weet waar hun hart van opspringt, of opsprong. Je hebt een groot reservoir aan herinneringen. Dit reservoir gaan we aanboren. Vervolgens kiezen we uit het gevonden materiaal beelden waar je verder mee gaat werken. Welke ideeën hebben genoeg beeldende of dramatische kracht?

Tjitske Jansen werkt het liefst met een diverse groep. Omdat de beelden en herinneringen dan het meest van elkaar verschillen, en dat wat iemand zelf als vanzelfsprekend ervaart, in een diverse groep ineens niet zo vanzelfsprekend blijkt te zijn. Dit levert rijke ervaringen op.

Over de workshopleider:
Tjitske Jansen schreef drie bundels waarin ze poëzie, proza en theater combineert. Ze ontving diverse nominaties en prijzen voor haar werk. Ze treedt regelmatig op voor kinderen, jongeren en volwassenen. Het liefst bezoekt ze middelbare scholen. Ze probeert leerlingen een cadeau te geven dat ze niet vaak in hun leven krijgen. Dit doet ze door ze te helpen met het zorgvuldig zoeken van woorden voor hun verlangens, vreugde, het overstromen van geluk, maar ook voor verdriet en gemis. De literair criticus Marja Pruis schreef over de poëzie van Jansen: 'Het is poëzie die er inhakt als een bijl, en die riskant is zoals maar weinig poëzie dat durft te zijn.'

 

10 | Verhalen van ver dichtbij, presentatie multiculturele school ’t Spectrum
Door: Ad Goenee en Judith Hofstee

Een school met kinderen uit meer dan 20 landen van herkomst, gevestigd in de cultureel diverse wijk Schuilenburg. Een school waarin verhalen van gezinnen bij elkaar komen, waar je bij de ingang van de school het gevoel hebt dat de hele wereld de school in komt. Hoe gaan we om met de verschillen? Waar leggen we accenten en hoe zetten we bijzondere aanpakken in om verbinding te leggen?

In een tijd waarin ‘meten is weten’ voorop lijkt te staan, is de vraag hoe we balans tussen persoonlijke en cognitieve ontwikkeling vinden en nog aan de brede ontwikkeling van kinderen kunnen werken. Daar ligt een belangrijke rol voor de Amersfoortse Brede Scholencombinatie (ABC) en het Amersfoortse cultuureducatieprogramma Cultuureducatie met Kwaliteit. Tezamen vormen deze programma’s een succesformule die deuren voor kinderen van ’t Spectrum opent en zorgt voor brede ontwikkeling.  De programma’s maken het onder andere mogelijk dat leerlingen van ’t Spectrum zowel onder- als naschools lessen beeldende kunst kunnen volgen. Het aanbod brengt de balans terug en sluit aan op de verhalen van ouders en kinderen.

Ad Goenee en Judith Hofstee delen het verhaal van brede school ’t Spectrum. Met de workshopdeelnemers worden ervaringen uitgewisseld om weer verder van te leren.

Ad Goenee is directeur van OBS ’t Spectrum. Judith Hofstee is docent beeldende kunst die via Scholen in de Kunst voor ’t Spectrum werkt.

 

11 | Panopticon, een korte performance over de macht van het zicht
Door: Margot Zwiers, theatermaker

Is er zoiets als de macht van het zicht? Onzichtbaar en overal aanwezig?

Zoals in het panopticon, een ronde gevangenis met in het midden een toren met geblindeerde ramen. De gevangenen zitten in hun cellen rondom en zijn continu zichtbaar, omdat de binnen- en de buitenmuur helemaal uit glas bestaan. Ze weten dat ze altijd bekeken kúnnen worden door degene die in de toren zit. Daarom gedragen ze zich 'normaal'.

Het panopticon is, volgens de filosoof Foucault, een metafoor voor de hedendaagse samenleving. We gedragen ons 'normaal', omdat we weten dat we bekeken worden. Op straat hangen camera's, iedereen is continu zichtbaar. We zijn transparant, hebben geen geheimen, maken foto's en filmpjes die we delen en liken op social media. Door testen, onderzoeken en examens maken instituten en scholen je zichtbaar. Ze leggen dossiers aan over jou.

Hoe ver reikt de macht van het zicht? Kunnen we er nog aan ontsnappen? Vergeten we niet iets? 

Deze workshop is een korte performance over de macht van het zicht. 

 

12 | Werelds repertoire van Aslan Muziekcentrum
Door: Levent Aslan

Maak tijdens deze workshop kennis met de werkwijze van Aslan Muziekcentrum. Aslan geeft non-verbaal les en maakt gebruik van werelds repertoire en verschillend percussiemateriaal. De  trainingen van Aslan zijn muzikaal, duurzaam, persoonlijk, activerend en meteen toepasbaar. Je gaat aan de slag met muziek uit verschillende culturen en de darbuka, een instrument dat een belangrijke rol speelt in de muziek van Arabisch Noord-Afrika, het Midden- Oosten en zuidelijk Oost-Europa. Onder enthousiaste en deskundige begeleiding van de workshopleiders word je geprikkeld om uit je comfortzone te komen en samen muziek te maken. Of je nu muzikaal bent of niet, het lukt altijd!

Naast dit actieve element zullen de workshopleiders in de workshop ook ingaan op de visie en missie van Aslan Muziekcentrum. Verdieping in elkaars cultuur en achtergrond, talenten van kinderen tot bloei laten komen en ze een gevoel van trots en eigenwaarde meegeven zijn belangrijke kenmerken hiervan.

De workshop wordt gegeven door Levent Aslan, directeur en oprichter van Aslan Muziekcentrum en Priya Keet, trainer en coördinator van het Aslan Opleiding en Trainingscentrum.

13 | Erfgoededucatie, oefeningen in emotienetwerken en erfgoedwijsheid
Door: Marlous Willemsen

NB: deze workshop focust zich op het primair en voortgezet onderwijs, m.n. op het VMBO, Praktijkonderwijs en het MBO, maar is ook interessant voor culturele instellingen als musea.

Emotienetwerken is een nieuwe manier om erfgoed te beleven en begrijpen. Erfgoed emotioneert. We bepalen er plaats mee en precies zo raakt het ook anderen. Gevolg: erfgoed schuurt. Denk maar aan de figuur van Zwarte Piet, de monumenten voor Van Heutsz of J.P. Coen, het ritueel van halal slachten of de muur van Mussert, die onlangs tot Rijksmonument werd gekozen. Emotienetwerken vertrekt vanuit de vele manieren waarop mensen van elkaar verschillen en stelt in de waardering van, en de besluiten over erfgoed juist de uiteenlopende gevoelswaarden centraal.

Emotienetwerken wordt sinds 2014 ontwikkeld door de Reinwardt Academie en Imagine IC. Er wordt nu ook een methode ontwikkeld voor het onderwijs. Het project “Emotienetwerken rond Erfgoeditems in Educatieve Settings” (EmErEd) verkent hoe je rond erfgoed met anderen rekening kunt houden en mee kunt voelen. De methode zet ook in op “erfgoedwijsheid”: kinderen en jongeren leren zien hoe erfgoed altijd in overleg of onderhandeling betekenis krijgt. Ze herkennen dat ze als cultureel burger een rol kunnen oppakken in die onderhandeling en hoe relaties tussen mensen en de verhouding van mensen tot dingen, in dat gesprek kunnen veranderen. Met deze inzichten krijgen kinderen en jongeren een dynamisch handelingsperspectief in de omgang met erfgoed, dat hen helpt als veerkrachtige burgers te opereren in een veranderende samenleving. In de workshop wordt de experimentele lesopzet besproken en doe je zelf aan een onderdeel mee.

Marlous Willemsen is directeur van Imagine IC en senior docent-onderzoeker bij de Reinwardt Academie (Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten).

 

14 | Werkwijze en aanpak Jongeren Cultuurhuis Kanaleneiland
Door: Mieke Franssen

Jongeren Cultuurhuis Kanaleneiland vergroot cultuurparticipatie onder Utrechtse jongeren met een grote afstand tot de reguliere culturele instellingen. Een belangrijke missie, want cultuurparticipatie bevordert de ontwikkeling van een positief zelfbeeld en stimuleert de verbinding met anderen. Cultuurparticipatie door alle jongeren is van belang voor een vitale culturele sector. Het zorgt voor een gezonde aanwas van nieuwe makers en nieuw publiek en daarmee direct en indirect voor artistieke vernieuwing en voor de versterking van de maatschappelijke relevantie van de culturele sector.

In deze workshop presenteert Jongeren Cultuurhuis Kanaleneiland op welke wijze zij haar missie verwezenlijkt en gaat met de deelnemers in gesprek aan de hand van onderstaande vragen:

- Hoe ontwikkel je succesvolle programma's die aansluiten bij de vraag en belevingswereld van leerlingen?

- Hoe zorg je ervoor dat de talentontwikkelingsimpuls doorgaat buiten de muren van de school?

- Hoe maak je de opbrengst zichtbaar voor de leerlingen zelf, de rest van de school en de omgeving (ouders, wijk, stad)?

Mieke Franssen is directeur van Jongeren Cultuurhuis Kanaleneiland.

 

15 | Each one teach one, building a community! 
Door: Donna Chittick, Backbone | Alida Dors

De workshop Each One Teach One, building a community! laat het belang van samenwerken zien. De uitspraak 'Each One Teach One' is een veel gebruikt begrip in de hiphop community waar de focus ligt op kennis overdragen. Dansen doe je nooit alleen. De deelnemers worden uitgedaagd om hun steentje bij te dragen. De groep levert de bouwstenen aan en workshopleider Donna Chittick begeleidt het stapelen van de stenen tot een stevige muur. Als een community wordt er met elkaar gebouwd en gedanst.

 

16 | Spelend leren via activerende speloefeningen
Door: Daan Beckers

In deze workshop onderga je een grote hoeveelheid activerende speloefeningen die in te zetten zijn in zowel het basis- als voortgezet onderwijs. Daan Beckers is dramadocent en ontwikkelde de cursus ‘Spelenderwijs Bewegen’ voor vakleerkrachten uit het PO en VO. De energizers, namenspelen, ontspanningsoefeningen, bewegingsspelen en maakopdrachten worden in een rap tempo ervaren door deelnemers en we reflecteren direct op hoe dit binnen de onderwijspraktijk met kinderen en jongeren in te zetten is. 

Daan Beckers is hoofddocent en coördinator van het vak Drama aan de leraar-opleiding van de Hogeschool van Amsterdam.

 

>> Bekijk het complete programma Conferentie Cultuuronderwijs Amersfoort 2018