Ontdek beeldende kunst, niveau 1

Ontdek beeldende kunst, niveau 1

Maak kennis met de verschillende disciplines binnen de beeldende kunst en ontdek wat het beste bij je past. Leuk om je te oriënteren, of als je niet kunt kiezen!


Het programma is ideaal als opfrisser voor iedereen die al in de beeldende kunsten actief is geweest en een 'eye opener' voor iedereen die zich daarop wil oriënteren.


De volgende disciplines komen in willekeurige volgorde aan bod:

  • textielvormgeving
  • werken met multimedia
  • tekenen
  • boetseren/beeldhouwen
  • fotografie
  • schilderen

We hebben uiteraard vervolgaanbod in de verschillende disciplines.

Aanbod > Ontdek beeldende kunst, niveau 1

Docenten voor deze cursus

Merlijn van der Hoeven

Anton Havelaar

Michiel Jansen

Marijke Schurink

Theo van Delft

Merlijn van der Hoeven

‘Ik kan heel blij worden als ik de oven uitpak’

Achtergrond
• Merlijn volgde de docentenopleiding beeldende vorming, deed de kunstacademie en behaalde in 2014 haar master in glas en keramiek.
• Sinds 2015 geeft ze volwassenencursussen keramiek bij Scholen in de Kunst.
• Ze werkt als beeldend kunstenaar vanuit haar eigen atelier, vooral met glas en keramiek en maakt zowel vrij werk als werk in opdracht. 

Als beeldend kunstenaar 
‘Mijn ouders zijn allebei beeldend kunstenaar en ik groeide letterlijk op in hun atelier - mijn box stond tussen hun klei en kunst. In mijn werk met glas en porselein zoek ik de grenzen van het materiaal. Ik maak sieraden, veel bloemen, grafmonumenten en wolkenhangers: sieraden waar as van een overleden dierbare of zand van een dierbare plek in is verwerkt.’  

Als docent 
‘Ik vind het belangrijk dat het gezellig is in de lessen – mensen komen voor hun ontspanning, maar ik wil wel techniek bijbrengen. Ik ben helder met mijn mening, als bijvoorbeeld de afwerking beter kan. Ik heb bij Frans Ottink stagegelopen – daar heb ik geleerd om alles heel netjes af te werken! Ik draag vooral graag uit dat keramiek niet tuttig hoeft te zijn – dat imago heeft het een beetje. Je kan er hele leuke dingen mee doen en iedereen kan het. In mijn les wil ik volwassenen laten ervaren dat je nog steeds kan spelen, door met vorm bezig te zijn.’  

De les 
‘Beginners laat ik een kleidoosje maken, een projectje waar veel inzit: vanuit een stuk klei tot een vorm komen. Uitrollen, met je handen vormgeven, kijken of het past, glazuren. Cursisten kunnen in principe zelf bepalen waar ze aan willen werken. Ik geef wel opdrachten – bijvoorbeeld gipsmallen maken en werken met gietklei, maar als ze lekker bezig zijn met hun eigen project, mogen ze daar vooral mee doorgaan. Ik geef tips, vertel over technieken en leer de cursisten probleemoplossend werken. Voor hun artistieke ontwikkeling bied ik verschillende materialen aan om te decoreren: vilt, steen, of verf in plaats van glazuur. Dit jaar konden ze, als ze wilden, iets doen met De Stijl, terwijl we werkten met engobes; klei met pigment.’   

Geluksmomentjes… 
‘Het voelt goed als mensen tevreden en ontspannen naar huis gaan. En ik kan heel blij worden als ik de oven uitpak en het werk ziet er goed uit. Dat hebben ze toch maar weer gedaan! Of als ik merk hoe blij ze er zelf mee zijn en dat ze zichzelf soms verbazen. Dat motiveert mij, dan denk ik: ik wil ook iets kleien!’  


Anton Havelaar

‘Als je fotografeert, geniet je meer van de wereld om je heen’
Achtergrond
• Anton studeerde in 2005 af aan de Fotoacademie in Amsterdam met als specialisaties landschap en portret. Naast eigen projecten, meestal landschapsfoto’s, maakt hij portretten in opdracht en reportages voor bedrijven of individuele personen.
• Zijn eigen werk verkoopt hij via de Nationale Beeldbank en internationale stockbureaus. Via de Kunstuitleen in het Eemhuis is beeld van hem te huur en te koop.
• Sinds enkele jaren geeft hij cursussen fotografie bij Scholen in de Kunst.

Als docent
‘Volgens mij ben ik enthousiast en kritisch – ik geloof dat ze me ook een beetje streng vinden. Ik wil graag dat mensen zich ontwikkelen in mijn cursus. Elke week bespreken we opdrachten die ze thuis gemaakt hebben, en als er van alles aan de foto mankeert, krijgen ze dat wel te horen. Maar, zeker vanuit een positieve benadering!’

De cursus
‘Ik geef een basis- en een vervolgcursus. Na de basiscursus moet de leerling alle technisch belangrijke zaken begrijpen, kunnen omgaan met de camera, sluitertijden en diafragma’s beheersen. Maar het gaat natuurlijk verder dan dat. Ik leer mensen beter kijken en meer plezier beleven aan beelden. De vervolgcursus is gericht op de ontwikkeling van een eigen handschrift, iedereen heeft een eigen manier van kijken en affiniteit met een ander aspect van fotografie. Ik laat mijn cursisten daarom een langlopend individueel project doen. Eerst omschrijven ze hun idee op papier. Daar baseren ze een concept op dat ze ten slotte uitwerken in fotografie. Voor amateurs hoog gegrepen, maar als je doelen niet hoog stelt kom je niet verder.’

De les
‘Naast het eigen project geef ik ook tussenopdrachten. In de les werken we meestal ook met de camera: in het donker buiten, portretten maken, of abstracte foto’s, bijvoorbeeld aan de hand van een gedicht. Aan het begin van de les bekijken we foto’s uit kranten en tijdschriften die mensen die week verzameld hebben. Zo kijken ze bewuster naar de enorme hoeveelheid beelden om zich heen, het zoeken houdt ze scherp! Het bespreken van de eigen foto’s maakt altijd een groot deel uit van lessen. Alle technische en artistieke zaken komen dan aan de orde, toegesneden op beelden van de cursist. Zo kom ik er vanzelf achter hoe iemand zich ontwikkelt – bij de een kan ik wat milder zijn, bij de ander stel ik hoge eisen.’

Geluksmomentjes…
‘Het is geweldig te zien hoe iedereen zich ontwikkelt! Meestal komen cursisten binnen met een beetje een vaag idee. Ik zie dan de verwondering over hoeveel er mogelijk blijkt, wat je artistiek kunt doen met een camera. Fotograferen is genieten van de wereld om je heen en als het dan lukt – en iedereen kijkt bewonderend, in de les op het grote scherm….’



Michiel Jansen

‘Leren kijken en iedereen in beweging houden’

Achtergrond 
• Michiel Jansen studeerde in 1986 af als eerstegraads docent tekenen, schilderen en kunstgeschiedenis aan de Hogeschool voor de Kunsten, Utrecht.  
• Hij begon als docent in Amersfoort bij de Appelmarkt, maakte de fusie mee met Creatief Centrum De Hof, en kwam na het samengaan van diverse kunstinstellingen in 2000 bij Scholen in de Kunst. Hij gaf les aan de Universiteit van Utrecht, de Volksuniversiteit Utrecht, ‘t Klooster in Harderwijk en bij IDEA in Soest.  
• Michiel leidde zomerworkshops in binnen- en buitenland en gaf ruim 20 jaar les aan jongeren van 12 tot 18 jaar. Nu geeft hij alleen nog cursussen voor volwassenen.
• Als beeldend kunstenaar werkt hij vanuit zijn eigen atelier en exposeert hij regelmatig in galeries en op landelijke beurzen. 

Als docent
'Je ziet wat je weet” is mijn ervaring. Ik vertel mijn cursisten daarom veel, zodat ze meer weten en dus meer leren zien. Ik ben een entertainer, maar met mijn kennis over kunst en technieken ook een ‘autoriteit’. In eerste instantie wil ik iedereen in beweging krijgen met een goede opdracht. Dat betekent dat er ook beperkingen zijn in “wat mag en wat niet”. Ik geef tips, ik verwijs naar voorbeelden uit de kunstgeschiedenis, ik doe soms iets voor - om dan ook iedereen in beweging te houden. Als er niks gebeurt, staat het stil; als er eindeloos geprakkiseerd wordt, gebeurt er niks op papier.’  

De les  
‘Mijn lessen zijn gebaseerd op drie elementen: 
1. De inhoud, datgene wat wordt uitgebeeld. We werken naar aanschouwing: portret-, modeltekenen, stillevens maken. Of naar verbaal gegeven: op basis van een omschreven onderwerp.
2. Het materiaal en de techniek die daarmee samenhangt.  
3. De eigenheid die je als cursist ontwikkelt.
Welke nadruk ik leg, verschilt per les en per groep. In de groep voor gevorderden gaan we de diepte in met de inhoud, met verschillende opdrachten en technieken. In de basiscursussen komt heel veel voorbij: stillevens, landschappen en meer verhalende onderwerpen.’

De groep 
‘De sfeer in mijn groepen is gezellig, prettig én geconcentreerd. Cursisten staan niet als losse poppetjes naast elkaar te creëren, het werk wordt regelmatig met elkaar besproken. Daarmee overstijgt de les de zolderkamer thuis. Hoe moeilijk een opdracht soms ook lijkt, je bent met elkaar, je hoeft niet alles zelf uit te vinden, je kunt dingen oppakken die je om je heen ziet.’ 

Geluksmomentjes… 
‘Als het geheel meer is dan de som der delen.’ 



Marijke Schurink

‘Ik laat graag dingen ontstaan’

Achtergrond 
• Marijke studeerde aan de Hoge School voor de Kunsten in Utrecht.
• Ze heeft al 25 jaar een beeldende kunst praktijk en werkt graag in opdracht.
• Sinds 2007 geeft Marijke les op Scholen in de Kunst, ze begeleidt het Textielatelier voor volwassenen en geeft kinderen les in beeldende vorming. Ook geeft ze lessen op basisscholen in Amersfoort.

Als docent
‘Ik werk sterk vanuit mijn eigen belevingswereld en mijn blikveld als kunstenaar. Dat inspireert me bij het opzetten van de lessen. Lesgeven en kunst maken vloeien in elkaar over. Heb ik net wat leuks ontdekt met fotografie, dan wil ik daar ook iets mee in mijn kindergroep. En als ik onderweg naar de les jonge eendjes zie zwemmen, denk ik: ‘Hé laten we dieren met hun jongen gaan kleien!’ Ik laat me dus graag door allerlei dingen verrassen en dat neem ik mee naar de les.’

De les
‘Het allerbelangrijkst vind ik dat de kinderen plezier hebben in iets maken, dat ze ontdekken dat ze dat kunnen. Ik heb geen strak jaarprogramma, maar wel een aantal elementen die ik in de cursus aan bod laat komen: werken in plat vlak, ruimtelijk werken, ik bied verschillende materialen aan, we werken aan de hand van een thema, een kunstenaar, of een stroming in de kunst. Ik ga ook altijd met ze naar een museum en we maken een kunstwandeling door Amersfoort, langs alle buiten kunstwerken. Maar alles is flexibel en we doen ook dingen op verzoek. Nu tekenen we bijvoorbeeld stripverhalen.’

Verder helpen
‘Om de kinderen enthousiast te maken, laat ik voorbeelden zien en vertel ik graag over kunstenaars, soms met boeken of filmpjes. Of ik verbind een opdracht aan de natuur: dan neem ik een mooie tak mee ter inspiratie. Om ze verder te helpen, doe ik soms wat voor, ik geef tips, en ik gebruik de kunstboeken uit de kast. Bij technische dingen gaat het vaak over uitgangspunten van voor-achter, groot-klein, hoe gebruik je dat soort beeldende principes? Maar over het algemeen laat ik de kinderen heel vrij, ik geef de richting aan van tevoren, maar ik laat graag dingen ontstaan. Misschien stuur ik ze soms wel een beetje het bos in.’

Geluksmomentjes…
‘Als ze plezier hebben, of als kinderen zelf heel tevreden met iets naar huis gaan. Maar, toch ook als er echt mooie dingen gemaakt worden. Dat ik zelf verrast word en denk: ‘Oh dat is mooi gedaan!’ Een keer had ik zonnebloemen mee en zijn ze die gaan schilderen, daar zaten zulke mooie schilderijen bij, dat vind ik dan wel kicken!’


Theo van Delft

‘Alleen het vonkje geven’

Achtergrond
• Theo volgde zijn opleiding aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht.
• Sinds 2006 is hij docent bij Scholen in de Kunst en geeft hij veel verschillende cursussen: digitale en audiovisuele kunst, fotografie en 3D printen, maar ook ateliers waarin hij teruggaat naar zijn wortels: waarin hij zijn liefde voor beeldhouwen kan uitleven.
• Vanuit Scholen in de Kunst geeft hij les in het basis en voortgezet onderwijs.
• Theo geeft ook losse workshops fotografie, video of digitale kunst, hij was onder meer workshopleider voor Kunstcentraal, Cinekids en Het Rijksmuseum.
• Als beeldend kunstenaar maakt hij vrij werk en werk in opdracht vanuit zijn atelier in Amersfoort.

Als kunstenaar
‘Mijn motto als kunstenaar is: “Ik maak dus ik besta en ik besta dus ik maak.” Leven is voor mij dingen maken, dat zit in iedere cel van mijn wezen. Kunst is iets dat gemaakt wil worden. Daar zoek ik dan bij wat nodig is, schilderen, fotografie, beeldhouwen – dus niet per se vanuit één discipline. Als ik iets niet kan, ga ik het leren.’

Als docent
‘Reisleider op ontdekking, dat hoop ik te zijn voor mijn cursisten. Ik wil ze het onbevangen plezier meegeven van iets maken en ontdekken. En hen te laten ervaren hoe ‘bestaan’ en ‘iets creëren’ met elkaar verbonden zijn, ongeacht vanuit welke beeldende vorm. Volgens mij neem ik mensen mee in mijn enthousiasme. Maar mijn taak is vooral een situatie te scheppen waarin mensen zelf ontdekken wat ze willen maken. Als daar techniek voor nodig is, ga ik die aanleren, zoekend naar manieren waarop ik de eigen vaardigheden kan ondersteunen. Mensen op hun eigen kracht aanspreken, zodat ze voelen: ik ben het die iets maakt. Kinderen probeer ik vooral veiligheid te bieden, te zorgen dat ze niet bang zijn iets fout te doen, dat ze ervaren dat het normaal is dat je iets nog niet precies weet.’

De les
‘We werken zowel met korte opdrachten als aan langer lopende projecten. Aan het begin van de les probeer ik de cursisten met een opdracht te activeren. Bijvoorbeeld bij fotografie: verzamel kleuren – dan is iedereen meteen bezig met ontdekken. Daarna gaan we kijken wat we met die beelden kunnen doen, ik geef wat theorie en laat ze nadenken over wat ze willen vertellen: waarom doe ik dit? Dan volgt de fase van onderzoeken; alle kanten op gaan, om uiteindelijk alles te trechteren naar één werk, één project. Ter inspiratie probeer ik kunst en de ‘grote wereld’ mijn les binnen te halen. Ik laat dingen zien, neem iets mee, of ik vertel wat ik gezien of gehoord heb, om een ander perspectief binnen te krijgen.’

Sfeer
‘De sfeer in mijn groepen is open, speels en avontuurlijk. Er wordt veel uitgewisseld en samengewerkt. Bij de jongeren is gezelligheid, saamhorigheid belangrijk – typisch voor tieners, ze blíjven maar kletsen. Ik ben natuurlijk een essentieel onderdeel; ik schep kaders en veiligheid en zorg dat er nieuwe dingen gebeuren, maar ze komen echt voor elkaar. Bij de jongere kinderen is ook ruimte voor wat rennen, duwen en trekken, afhankelijk van waar we mee bezig zijn. Ik maak echt onderscheid in momenten van interactie met elkaar en momenten van geconcentreerd met je eigen werk bezig zijn. Een filmpje met bijvoorbeeld het thema achtervolgen leent zich natuurlijk voor vrolijk gezamenlijk exploreren!’

Geluksmomentjes…
‘Als ik cursisten verleid buiten hun comfortzone te gaan en als ze ervaren dat het iets oplevert om dat ‘enge gebied’ te verkennen. Dat zijn juweeltjes. Of als ik een onderwerp bedenk en de groep komt zelf met ideeën en gaat los, nog voordat ik ze werkvormen voorleg. Door de sfeer die gegroeid is, kunnen ze soms zonder expliciete spelregels, vanuit hun natuurlijke energie gezamenlijk tot iets nieuws komen. Dan ben ik bijna overbodig en hoef ik alleen een vonkje te geven. Daar gaat het uiteindelijk om.’